ගල්ෆ් කලාපීය ආර්ථික ආකෘති නිර්මාණ ජාලය (South Asian Network on Economic Modeling - SANEM) විසින් සිදු කරන ලද නව ප්රතිපත්ති විශ්ලේෂණයකට අනුව, ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකානු-ඊශ්රායල යුද්ධය දිගු වුවහොත් ඉදිරි වසර දෙක තුළ බංග්ලාදේශයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) සියයට 3ක් දක්වා අඩු විය හැකි බව පෙන්වා දෙයි.
ගල්ෆ් කලාපයෙන් ලැබෙන ප්රේෂණ ආනයනික බලශක්තිය සහ ගෝලීය වෙළඳ ජාලයන් මත බංග්ලාදේශය දැඩි ලෙස යැපීම හේතුවෙන්, මැදපෙරදිග පවතින භූ-දේශපාලනික අස්ථාවරත්වයන් හමුවේ එරට ආර්ථිකය දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇති බව ද මෙම අධ්යයනයෙන් පෙන්වා දී තිබේ.
සැබෑ වේතනයන් පීඩනයට ලක් විය හැකි අතර අපනයන වර්ධනය මන්දගාමී වීමට ඉඩ ඇති බව එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
මෙම අධ්යයනය සිදු කර ඇත්තේ ගෝලීය වෙළඳාම සහ ප්රතිපත්තිමය කම්පන තක්සේරු කිරීම සඳහා බහුලව භාවිතා වන විශ්ලේෂණාත්මක රාමුවක් වන, ගෝලීය වෙළඳ විශ්ලේෂණ ව්යාපෘතියේ (Global Trade Analysis Project - GTAP) ගණනය කළ හැකි පොදු සමතුලිතතා ආකෘතිය (computable general equilibrium model) භාවිතා කරමිනි.
පර්යේෂකයන් විසින් සිදු විය හැකි හානිය තක්සේරු කිරීම සඳහා අවස්ථා (scenarios) තුනක් ආකෘතිගත කර ඇත.
පළමු අවස්ථාවෙන් උපකල්පනය කරන්නේ, ගැටුම් හේතුවෙන් නිෂ්පාදන හෝ ප්රවාහන මාර්ගවලට බාධා ඇති වුවහොත් ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් තියුනු ලෙස ඉහළ යනු ඇති බවයි. එහිදී බොරතෙල් මිල සියයට 40කින් සහ ද්රවීකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) මිල සියයට 50කින් පමණ ඉහළ යනු ඇත.
ඉන්ධන පිරිවැය ඉහළ යාම හේතුවෙන් දේශීය විදුලි උත්පාදන පිරිවැය, නිෂ්පාදන වියදම් සහ පාරිභෝගික මිල ගණන් ඉහළ යනු ඇත. මෙම වාර්තාවට අනුව, එවැනි තත්ත්වයක් යටතේ බංග්ලාදේශයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) සියයට 1.2කින් පහත වැටීමට ඉඩ ඇත.
දෙවන අවස්ථාව තුළ ඉහළ බලශක්ති මිලට අමතරව, මැදපෙරදිග සේවය කරන ශ්රමිකයන්ගෙන් ලැබෙන ප්රේෂණ (remittances) සියයට 20 කින් අඩුවනු ඇතැයි උපකල්පනය කෙරේ. මැදපෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් රැකියා අහිමි වීම හෝ ශ්රමිකයන් නැවත මෙරටට පැමිණීම මෙයට හේතු විය හැක. මෙම තත්ත්වය යටතේ බංග්ලාදේශයේ GDP අගය සියයට 2.2 කින් පහත වැටිය හැකි බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
තෙවන අවස්ථාව බලශක්ති මිල ඉහළ යාම, ප්රේෂණ අඩුවීම සහ ගෝලීය වෙළඳාමට එල්ල වන බාධාවන් යන කරුණු තුනෙහිම එකතුවකි. මෙහිදී අපනයන සහ ආනයන පිරිවැය ඉහළ යන අතර සැපයුම් ජාල සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල වේ. එවැනි දරුණු වාතාවරණයක් තුළ බංග්ලාදේශයේ GDP අගය සියයට 3.1 ක් දක්වා විශාල ලෙස පහත වැටිය හැකි බව පර්යේෂකයන් අනතුරු අඟවයි.
