ඇෆ්ගනිස්ථානයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආධාර දූත මණ්ඩලය (UNAMA) නිකුත් කළ නව වාර්තාවකට අනුව, 2026 වසරේ පළමු මාස තුන තුළ ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ පකිස්ථානය අතර ඇති වූ දේශසීමා ගැටුම් හේතුවෙන් අවම වශයෙන් සිවිල් වැසියන් 372 දෙනෙකු මියගොස් තවත් 397 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආධාර දූත මණ්ඩලය සඳහන් කළේ වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ සිවිල් වැසියන්ට හානි සිදු වූ සිදුවීම් 95ක් තමන් වාර්තා කර ඇති බවයි.
එහිදී සිදුවීම් 94කදීම සිවිල් වැසියන් අනතුරට ලක්වීමට පකිස්ථාන සන්නද්ධ බලකායන් වගකිව යුතු බවත්, එක් සිදුවීමක වගකීම ඇෆ්ගනිස්ථානයේ තාලිබාන් බලධාරීන් වෙත පැවරෙන බවත් ඔවුන් වැඩිදුරටත් පැවසීය.
සිවිල් වැසියන් අනතුරට ලක්වූ සිදුවීම්වලින් තුනෙන් දෙකකට ආසන්න ප්රමාණයකට ගුවන් ප්රහාර හේතු වී ඇති අතර, ඉතිරි මරණ සහ තුවාල සිදුවීම් ප්රධාන වශයෙන් සිදුව ඇත්තේ දේශසීමා හරහා එල්ල වූ කාලතුවක්කු සහ මෝටාර් ප්රහාර හේතුවෙනි.
වාර්තාවට අනුව, අනතුරට පත් වූවන් අතර කාන්තාවන් 72 දෙනෙකු, පිරිමින් 554 දෙනෙකු, ගැහැණු ළමයින් 48 දෙනෙකු සහ පිරිමි ළමයින් 95 දෙනෙකු ඇතුළත් වේ.
වඩාත්ම මාරාන්තික සිදුවීමක් මාර්තු 16 වනදා කාබුල්හිදී සිදු වූ අතර, එහිදී පකිස්ථාන ගුවන් ප්රහාර "ඕමිඩ්" මත්ද්රව්ය පුනරුත්ථාපන රෝහල (Omid Drug Rehabilitation Hospital) ඉලක්ක කර ගත්තේය.
UNAMA වාර්තාව පැවසුවේ එම ප්රහාරයෙන් අවම වශයෙන් සිවිල් වැසියන් 269 දෙනෙකු මියගොස් 122 කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබා ඇති බවයි.
ප්රහාරය එල්ල වූ ස්ථානය නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් සහ දිවි ගලවා ගත් අය, පවුල්වල සාමාජිකයින් මෙන්ම වෛද්ය කාර්ය මණ්ඩලය සම්මුඛ සාකච්ඡාවට ලක් කිරීමෙන් පසුව UNAMA ප්රකාශ කළේ, පකිස්ථාන ගුවන් ප්රහාර රෝහල් සංකීර්ණයේ නිදන කාමර, පල්ලි ප්රදේශය සහ වෘත්තීය පුහුණු ගොඩනැගිලි ඇතුළු කොටස් කිහිපයකටම එල්ල වී ඇති බවයි.
මෙම ප්රහාරයෙන් අවම වශයෙන් මරණ 269ක් සහ තුවාල ලැබීම් 122ක් සිදුව ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ස්වාධීනව තහවුරු කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, රෝගීන්ගේ වාර්තා විනාශ වී තිබීම සහ පිළිස්සීම් මෙන්ම ශරීර කොටස් වෙන්වීම් හේතුවෙන් සමහර මළසිරුරු හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා සැබෑ මරණ සංඛ්යාව මීට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි විය හැකි බවටද ඔවුහු අනතුරු ඇඟවූහ.
