කරච්චි ව්යාපාර හා නායකත්ව විද්යාලයේ 'InsightLab' පර්යේෂණ මධ්යස්ථානය මඟින් නිකුත් කරන ලද නවතම වාර්තාවක් මඟින්, එරට පවතින උග්ර නිවාස හිඟය පිළිබඳව ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ සහ බලධාරීන්ගෙ දැඩි අවධානයට යොමු කර තිබේ.
බලයට පත් වූ අනුප්රාප්තික රජයන් මේ පිළිබඳව නිසි උනන්දුවක් නොදැක්වීම හේතුවෙන් මෙම ගැටලුව මේ වන විට භයානක මට්ටමකට වර්ධනය වී ඇති බව එහි සඳහන් වේ.
වර්තමානය වන විට රට තුළ නිවාස මිලියන 10ක හිඟයක් පවතින බව පෙන්වා දෙන එම වාර්තාව, ජනතාවගේ නිවාස සිහිනය සැබෑ කිරීම සඳහා වාර්ෂිකව අලුතින් නිවාස මිලියනයකට ආසන්න ප්රමාණයක් ඉදිකළ යුතු බව ද අවධාරණය කරයි.
නිවාස අයිතිය යනු මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකමක් ලෙස පිළිගැනෙන අතර, ඉන් අදහස් වන්නේ මිනිස් ගෞරවය, ශාරීරික සෞඛ්යය සහ පොදු යහපැවැත්ම සඳහා ආරක්ෂිත මෙන්ම දැරිය හැකි මිලකට ලබාගත හැකි නවාතැනක් අත්යවශ්ය වන බවයි.
මෙම මූලධර්මය 1948 මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්රකාශනය මඟින් ලෝක සම්මත කර ඇති අතර එය ජාත්යන්තර නීතියට ද ඇතුළත් කර ඇත.
පකිස්ථාන සන්දර්භය තුළ, සෑම දේශපාලන පක්ෂයක් සහ රජයක්ම පාහේ මෙම නිවාස හිඟයට ස්ථිර විසඳුම් ලබාදෙන බවට පොරොන්දු වුවද, ප්රායෝගිකව එය ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ප්රකාශනවලට පමණක් සීමා වූ හිස් සටන් පාඨයක් බවට පත්ව තිබේ.
මීට පෙර නිවාස ක්ෂේත්රය ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා ‘නිවාස ගොඩනැඟිලි මුල්ය සංස්ථාව’ පිහිටුවීම ප්රධාන පියවරක් ලෙස සැලකුණ ද, මූල්ය ප්රතිපාදන හිඟකම, දූෂණය සහ බලධාරීන්ගේ උනන්දුවක් නොමැතිකම හේතුවෙන් කාලයත් සමඟ එය මුළුමනින්ම අකර්මණ්ය වී ඇත.
විධිමත් නිවාස ක්ෂේත්රය මුහුණ දෙන ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීමේ ගැටලු, සංකීර්ණ නියාමන අනුමැතීන්, ඉහළ ඉදිකිරීම් පිරිවැය සහ සීමිත මූල්ය පහසුකම් හේතුවෙන් ව්යුහාත්මක නිවාස හිඟයක් නිර්මාණය වී ඇති බව එම වාර්තාව නිවැරදිව පෙන්වා දෙයි.
මේ හේතුවෙන් නිවාස මිල ගණන් සීඝ්රයෙන් ඉහළ යන අතර, අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වලට අවිධිමත් ජනාවාස හෝ අවම පහසුකම්වත් නොමැති නිවාසවල ජීවත් වීමට සිදුව ඇත.
තවද, වත්මන් රජය විසින් නිවාස ක්ෂේත්රය මත පෙර නොවූ විරූ පරිදි ඉහළ බදු පැනවීම හේතුවෙන් සක්රීයව පැවති නිවාස ඉදිකිරීමේ කර්මාන්තය මේ වන විට දැඩි කඩා වැටීමකට ලක්ව තිබීම කණගාටුවට කරුණකි.
