ගෝලීය සහ කලාපීය බලවතුන් අතර ආතතීන් උත්සන්න වන විට, එහි කම්පන තරංග තෙල් වෙළඳපොළවල්, නාවික මාර්ග, ශ්රම සංක්රමණ මාර්ග සහ මූල්ය පද්ධති හරහා විහිදී යමින්, කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් ඈතින් පිහිටි ආර්ථිකයන් වෙත පවා ළඟා වේ.
ගෝලීය ආර්ථිකය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෑත වසරවලදී මතු වූ වඩාත්ම තීරණාත්මක භූ-දේශපාලනික අර්බුදයක් ලෙස ඉරානයට එරෙහි ඇමරිකානු-ඊශ්රායල යුද්ධය ශීඝ්රයෙන් ඉස්මතු වෙමින් පවතින අතර, එය ලෝක වෙළඳපොළවල් සහ සැපයුම් දාමයන් වෙත ප්රබල කම්පනයක් එල්ල කරමින් තිබේ.
සටන් ඇවිළී ඇත්තේ බංග්ලාදේශයේ සිට කිලෝමීටර් 4,000ක් පමණ ඈතින් වුවද, ආනයනික ඉන්ධන සහ මැදපෙරදිග සේවක ප්රේෂණ මත දැඩි ලෙස යැපෙන ජාතියකට මෙහි බලපෑම සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතිය හැකි බව ආර්ථික විද්යාඥයෝ පවසති.
ආර්ථික විද්යාඥයින්ට අනුව, මෙම යුද අර්බුදය දාම ප්රතික්රියාවක් ඇති කිරීමේ අවදානමක් පවතී.
එනම් බලශක්ති මිල ඉහළ යාම, වෙළඳ ගනුදෙනු අඩාල වීම, අපනයන තරඟකාරිත්වය දුර්වල වීම, සංක්රමණික ශ්රම වෙළඳපොළ සහ ප්රේෂණ ගලා ඒමේ අවුල් සහගත තත්ත්වයන්, ඉහළ උද්ධමනය සහ සීමිත මූල්ය අවකාශයක් මධ්යයේ විදේශ විනිමය සංචිත මත නැවතත් පීඩනයක් එල්ල වීමයි.
ලෝක බැංකුවේ ඩකා (Dhaka) කාර්යාලයේ හිටපු ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ සහීඩ් හුසේන් (Zahid Hussain) පැවසුවේ, බංග්ලාදේශයේ ආර්ථිකයට මෙහි බලපෑම ප්රධාන මාර්ග තුනක් ඔස්සේ එල්ල විය හැකි බවයි: එනම් බලශක්තිය, ඩොලරය සහ වෙළඳාම හා මූල්ය යන අංශයි.
ඔහු මෙම යුද්ධයෙන් ඇති විය හැකි විභව කම්පනය හඳුන්වා දුන්නේ හමා යන කුණාටුවකට වඩා දරුණු "භූමිකම්පාවකට" සමාන කරමිනි.
කුණාටුවක් යනු තාවකාලිකව පැමිණෙන්නක් බව හුසේන් පැවසීය.
"ජලය ඉහළ ගොස් නැවත බැස යනවා. යම් හානියක් සිදු වුවද තත්ත්වය යථා තත්ත්වයට පත් වෙනවා. නමුත් භූමිකම්පාවක් මගින් යටිතල පහසුකම්වලට හානි පමුණුවන අතර, එය ජීවිත හා දේපළ යන දෙකටම බලපානවා."
රටට අවශ්ය බොරතෙල්වල සිට පිරිපහදු කළ පෙට්රෝලියම් සහ ද්රවීකෘත ස්වාභාවික වායු (LNG) දක්වා වූ සියලුම ඉන්ධන පාහේ ආනයනය කරනු ලැබේ. එබැවින් තෙල් මිලෙහි සිදුවන ශීඝ්ර ඉහළ යාමක් රටේ ඉන්ධන ආනයන වියදම වහාම ඉහළ නැංවීමට හේතු වනු ඇත.
පවතින කලබලකාරී තත්ත්වය හමුවේ ඉන්ධන මිලදී ගැනීමට ජනතාව පෙළඹීම නිසා දැනටමත් රට පුරා ඉන්ධන පිරවුම්හල් අසල දිගු පෝලිම් දක්නට ලැබෙන අතර, රජය විසින් විශ්වවිද්යාල වසා දමා ඇති අතර බලපෑම අවම කිරීම සඳහා ඉන්ධන සලාක ක්රමයක් ද හඳුන්වා දී ඇත.
ඉහළ යන ඉන්ධන මිල විදුලි උත්පාදනය, ප්රවාහනය සහ කාර්මික නිෂ්පාදන පිරිවැය ද ඉහළ නැංවීමට හේතු වේ.
එවැනි තත්ත්වයක් යටතේ, දැනටමත් බලශක්ති සහනාධාර කළමනාකරණය කිරීමට වෙහෙසෙන රජයට දුෂ්කර තේරීම් දෙකකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත: එනම් වැඩි සහනාධාර ලබා දෙමින් එම පිරිවැය රජය විසින් දැරීම හෝ ඉහළ ඉන්ධන සහ විදුලි මිල ගණන් හරහා එම බර පාරිභෝගිකයා මත පැටවීමයි.
