එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුග්රහය ලබන නව වාර්තාවක් මගින් උග්ර ආහාර අනාරක්ෂිත භාවය වැඩිපුරම පවතින රටවල් 10 අතරට පාකිස්තානය ද ඇතුළත් කර ඇත.
විශාල කෘෂිකාර්මික පදනමක් ඇති රටක් සම්බන්ධයෙන් මෙම සොයා ගැනීම පුදුමයට කරුණක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබුණද, එය එසේ නොවිය යුතුය.
මූලික වශයෙන්, පාකිස්තානයේ ආහාර අනාරක්ෂිත භාවය ඒකරාශී වීම යනු, නැවත නැවතත් සිදු වූ දේශගුණික බලපෑම් සහ පවතින ආර්ථික බිඳවැටීම් හේතුවෙන් එරට කෘෂිකාර්මික අංශයේ මුල් බැසගත් දුර්වලතාවල පුරෝකථනය කළ හැකි ප්රතිඵලයකි.
ආහාර අර්බුද පිළිබඳ ගෝලීය වාර්තාව මගින් දිගු කලක් තිස්සේ දන්නා කරුණක් සංඛ්යාත්මකව සනාථ කර ඇත.
එනම් පාකිස්තානයේ ආහාර අනාරක්ෂිත භාවය තාවකාලික හෝ වරින් වර ඇති වන්නක් නොව, එය නිදන්ගත ගැටලුවක් බවයි.
මෙහි ඇති එකම සහනය නම්, පෙර වසරට සාපේක්ෂව 2025 දී වඩාත් දරුණු ගණයේ පසුවන පිරිස අඩු වී තිබීමයි.
එයින් ගම්ය වන්නේ හදිසි ප්රතිචාර දැක්වීම් සහ මිල ගණන් යම් තරමකට ස්ථාවර වීම යම් බලපෑමක් ඇති කර ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙය තත්ත්වය යහපත් අතට හැරීමක් ලෙස සැලකිය නොහැක.
කලින් කරන ලද සමීක්ෂණවලට වඩා පුළුල් පරාසයක් ආවරණය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙම අර්බුදය වඩාත් ගැඹුරු සහ පුළුල් එකක් බවයි.
අවිධිමත් මෝසම් වැසි, ගංවතුර සහ ආර්ථික පීඩනය වැනි මූලික හේතු තවමත් එලෙසම පවතී. මිලියන 11කට අධික ජනතාවක් — එනම් මිලියන 9.3ක් 'අර්බුදකාරී' තත්ත්වයන් යටතේ සහ මිලියන 1.7ක් 'හදිසි' තත්ත්වයන් යටතේ — තවමත් උග්ර ආහාර අනාරක්ෂිත භාවයට මුහුණ දීමෙන් පෙනී යන්නේ රටේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ඉතා අවම මට්ටමක පවතින බවයි.
දේශගුණික විපර්යාස මෙහිදී බලපෑම් වැඩි කරන සාධකයක් ලෙස ක්රියා කරයි.
නිරන්තර ගංවතුර සහ අන්තගාමී කාලගුණික තත්ත්වයන් වගාවන් විනාශ කරමින් ග්රාමීය ජීවනෝපායන් අඩාල කරන අතර, අවදානමට ලක්විය හැකි ජනතාව වත්කම් ක්ෂය වීමේ සහ පරාධීනත්වයේ චක්රයකට තල්ලු කරයි.
බලුකිස්තානය, කේපී (KP) සහ සින්ද් (Sindh) වැනි ප්රදේශවල පවතින අගහිඟකම් හේතුවෙන් සෞඛ්ය සේවා, පෝෂණය සහ පිරිසිදු ජලය සඳහා ඇති ප්රවේශය දැනටමත් සීමා වී ඇති අතර, මෙම බලපෑම් එම තත්ත්වය තවදුරටත් සංකීර්ණ කරයි. මෙහි ප්රතිඵලය හුදෙක් කුසගින්න පමණක් නොව, පිටතට නොපෙනෙන නමුත් දුරදිග යන ප්රතිඵල ඇති කරන නිදන්ගත මන්දපෝෂණයයි.
මෙය විශේෂයෙන්ම කනස්සල්ලට කරුණක් වන්නේ එහි ඇති ආර්ථික මානය නිසාය. ආහාර අනාරක්ෂිත භාවය ජාතික ආර්ථිකයට දැඩි බරක් වී ඇත. ඉහළ යන ආහාර ආනයන වියදම දැනටමත් පීඩනයට ලක්ව ඇති විදේශ ගිණුමට අමතර බරක් එක් කරයි.
ඒ අතරම, මන්දපෝෂණයෙන් පෙළෙන ශ්රම බලකායක් නිසා ඵලදායිතාව අඩාල වන අතර අවසානයේදී දිගුකාලීන වර්ධනය සීමා වේ.
ගෝලීය වශයෙන් ගත් කල ද තත්ත්වය එතරම් යහපත් නැත.
ගැටුම්, දේශගුණික අන්තයන් සහ මානුෂීය ආධාර හැකිලීම හේතුවෙන් කුසගින්න ඉහළ මට්ටමක පවතින බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
ගාසා තීරය සහ සුඩානය වැනි ස්ථානවල සාගත තත්ත්වයන් තහවුරු වීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙම අර්බුදය කෙතරම් දරුණු සහ මුල් බැසගත් එකක් ද යන්නයි. කෙසේ වෙතත්, පාකිස්තානයේ අභියෝග බොහෝ දුරට මුල් බැස ඇත්තේ සෘජු ගැටුම්වලට වඩා ප්රතිපත්ති සහ පාලනයේ පවතින අඩුපාඩු මතය.
